λ kaydırıcısı, kırılma ve deşarj hızlarını aynı katsayıyla ölçeklerken
ölçülebilir ürün akışının sabit kaldığını, buna karşılık ölçülemeyen değirmen içi tutunumun
ve kalış süresinin değiştiğini gösteren etkileşimli gösterim.
λ-değişmezliği: gözlenebilen donuk, gerçek fizik hareketli
Tek boyut sınıfı, kararlı durum, besleme f = 100 t/sa sabit.
Temel değerler r = 4,0 sa⁻¹ ve d = 2,0 sa⁻¹; ikisi de λ ile çarpılıyor.
1,0×
Ölçebildiklerin donuk
f — besleme100,00 t/sa
p — ürün33,33 t/sa
r / d — oran2,000
Ölçemediklerin hareketli
r — kırılma hızı4,00 sa⁻¹
d — deşarj hızı2,00 sa⁻¹
s — tutunum16,67 t
τ = 1/d — kalış süresi30,0 dk
Kaydırıcıyı uçtan uca gez: sol sütun hiç kıpırdamıyor. Elindeki bütün veri o
sütun. Sağ sütun ise λ = 0,2 ile λ = 5 arasında 25 kat değişiyor — 150 dakikalık
bir değirmenle 6 dakikalık bir değirmen, ölçüm cihazına birebir aynı görünüyor.
Sonsuz vardiya boyunca örnekleme yapsan da sol sütun bu bilgiyi asla üretmez:
eksiklik veride değil, denklemin yapısında.
Oranın söylediği ve söylemediği
Soru
Cevap
Bu boyut sınıfı çıkmadan önce kaç kez kırılıyor?
Oran söyler → 2,00 kırılma
Ne kadar hızlı kırılıyor?
Oran söyleyemez
Değirmen saatte kaç ton işliyor?
Oran söyleyemez
İçeride ne kadar malzeme var?
Oran söyleyemez
Neden: r/d = [sa⁻¹]/[sa⁻¹] = boyutsuz. İçinde saat yok, dolayısıyla hiçbir
mutlak zaman bilgisi taşıyamaz. Boyut analizi burada fiziği doğrudan söylüyor —
oran bir hız değil, bir yarışın sonucu.